courses:unix:start

Podstawy pracy w systemie Linux

Kurs: WFAIS.IF-X215.0
Sala: G-1-07
Koordynator, wykład: prof. dr hab. inż. Grzegorz J. Nalepa
Ćwiczenia:dr inż. Maciej Szelążek, dr inż. Krzysztof Kutt (KKT), dr inż. Szymon Bobek (SBK)

L.p.	Termin	Instrukcja do zajęć
1.	26.02.2026	Wprowadzenie do pracy w systemie (MZK)
2.	05.03.2026	Praca z plikami i poleceniami (MZK)
3.	12.03.2026	Powłoka i środowisko pracy (MZK)
4.	19.03.2026	Procesy i zadania (MZK)
5.	26.03.2026	Kolokwium 1. (14 EXP) – obowiązują zajęcia 1-4 + wykłady (MZK)
6.	26.03.2026	Podstawy skryptów i filtrów (MZK)
7.	09.04.2026	SED i Awk (MZK)
8.	16.04.2026	Pisanie skryptów Bash (MZK)
9.	23.04.2026	Praktyczne wykorzystanie narzędzi szyfrujących (MZK)
10.	30.04.2026	Kolokwium 2. (14 EXP) – obowiązują zajęcia 6-9 + wykłady (MZK)
11.	30.04.2026	Podstawy administrowania 1: użytkownicy i system plików (MZK)
12.	14.05.2026	Podstawy administrowania 2: zarządzanie usługami i monitorowanie systemu (MZK)
13.	21.05.2026	Elementy programowania systemowego (MZK)
14.	28.05.2026	Elementy programowania sieciowego (MZK)
15.	04.06.2026	Kolokwium 3. (14 EXP) – obowiązują zajęcia 11-14 + wykłady (MZK)

50 EXP stanowi 100% łącznej liczby punktów (MAX). Składają się na to:
- 3 kolokwia (3x14 EXP)
- 4 niezapowiedziane kartkówki “wejściówki”/“wyjściówki” (4x2 EXP)
Powyższy wynik mogą podnieść ewentualne “plusy” za aktywność na zajęciach (1 plus = 0.5 EXP)
- Plusy są brane pod uwagę tylko w momencie uzyskania zaliczenia w terminie podstawowym.
Dozwolone są dwie nieusprawiedliwione nieobecności.
- Każda kolejna nieobecność skutkuje odjęciem 5 EXP.
Skala ocen:
- >= 45 EXP – bdb
- >= 40 EXP – db+
- >= 35 EXP – db
- >= 30 EXP – dst+
- >= 25 EXP – dst
- < 25 EXP – ndst

Command Line Challenge – czy potrafisz napisać polecenie które robi zadaną rzecz? (warto się pobawić po laboratorium z 6 [filtry] i 7 [SED i Awk])

William Shotts - The Linux Command Line (No Starch Press, 2019) – dobre darmowe wprowadzenie do Basha; mało wiedzy ogólnie o działaniu systemów Unixowych (ale coś tam jest przemycane); pokrywa ok. 75% tego co robimy na laboratorium
Graham Glass, King Ables - Linux dla programistów i użytkowników (Helion, 2007) - już nie-najświeższa, ale cały czas dobra pozycja wprowadzająca
Daniel J. Barrett - Linux Pocket Guide (O'Reilly, 2016) - krótki przegląd najważniejszych informacji i poleceń (przydatny dla znających podstawy, którzy chcą mieć fajną “ściągę” pod ręką)
- Ciekawe są wszystkie książki z serii "Pocket Reference"
UNIX and Linux System Administration Handbook (Addison-Wesley Professional, 2017) – najlepszy podręcznik administracji systemu Linux (polskie wydanie; Helion, 2018)

Brian W. Kernighan, Dennis M. Ritchie - Język ANSI C. Programowanie (Helion, 2010) – klasyczna pozycja, bardzo warta uwagi
Brian W. Kernighan, Rob Pike - The UNIX Programming Environment (Prentice Hall, 1984) – starsza od Państwa, ale ciągle aktualna książka, która pozwala zrozumieć UNIXa, a przy tym bardzo przystępna
Marc J. Rochkind - Programowanie w systemie Unix dla zaawansowanych (Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2007)
- w oryginale: Advanced Unix Programming (Addison-Wesley Professional, 2004) [uwaga: II wyd. po angielsku to III wyd. polskie]
W. Richard Stevens, Stephen Rago - Advanced Programming in the UNIX Environment (Addison-Wesley Professional, 2013) – wymiennie z pozycją Rochkinda, obydwa są dobrymi podręcznikami programowania w Unixie, z licznymi praktycznymi przykładami
Eric S. Raymond - UNIX. Sztuka programowania (Helion, 2004)

How to create an OS from scratch! – ciekawy, ale bardzo techniczny kurs, nazwa dobrze oddaje zawartość
Erik Helin, Adam Renberg - The little book about OS development – praktyczny podręcznik z minimum teorii

explainshell.com – wpisz polecenie, aby zobaczyć dokumentację do każdego z argumentów
Bash:
- Learn Shell – najważniejsze podstawy (pokryte również przez nasze laboratoria)
- 101 Bash Commands and Tips for Beginners to Experts
- Bash Emacs Editing Mode Cheat Sheet
Fish Shell – Friendly Interactive SHell (ładna i wygodna powłoka)